Lo CFPO en luta

Relaiam aquí la crida dels salariats del CFPO (Centre de Formacion Professionala d’Occitània) seccion Miègjorn-Pirenèus qu’an començat una cauma aquel diluns 2 d’octobre de 2017, per de rasons qu’explican çai-jos. An besonh de manifestacion de sosten, an per aquò creat una pagina Facebook. Las colomnas de MARCHA! lor son evidentament obèrtas.

Nosautres, salariats del Centre de Formacion Professionala d’Occitània (CFPO-MP) sèm en grèva illimitada dempuèi aqueste diluns 02/10/2017 a 12h30.

Denonciam :
Le retorn a practicas de gestion arcaïcas qu’an contribuit a nos menar a un plan de redreçament economic. Practicas que nos menan encara auèi dreit dins la paret.
Las persecucions, le flicatge generalizat, les òrdres absurdes.
Las condicions materialas deplorablas : material obsolèt o trebalh sus material personal.
L’estrategia suicidària dels administrators novèls, qu’a menat l’ancian burèu a la demission e qu’organiza vertadièras purgas al dintre del personal. Una vista a cort tèrme que pausa pas cap perspectiva rasseguranta per çò qu’es de la viabilitat de l’estructura CFPO-MP.

Reivindicacions :

Exigèm :
L’arrèst dels perseguiments de cap a totis les salariats e la levada de las sanccions.
Revalorizacions salarialas a nautor de las grasilhas de salaris en vigor dins la convencion collectiva dels organismes de formacion professionala.
La perennizacion dels contractes precaris.
L’integracion estatutària dels salariats al processus de presa de decisions dins l’estructura.

E version francesa :

Nous, salariés du Centre de Formacion Professionala d’Occitania (CFPO-MP) sommes en grève illimitée depuis ce lundi 02/10/2017 à 12h30.

Nous dénonçons :
Le retour à des pratiques de gestion archaïques qui ont contribué à nous mener à un plan de redressement économique. Des pratiques qui nous mènent encore aujourd’hui droit dans le mur.
les persécutions, le flicage généralisé, les ordres absurdes.
Les conditions matérielles déplorables : matériel obsolète ou travail sur du matériel personnel.
La stratégie suicidaire des nouveaux administrateurs, qui a mené l’ancien bureau à la démission et qui organise de véritables purges au sein du personnel. Une vue à court terme qui ne pose aucune perspective rassurante quant à la viabilité de la structure CFPO-MP.

Revendications :

Nous exigeons :
L’arrêt des poursuites vis-à-vis de tous les salariés et la levée des sanctions.
Des revalorisations salariales à hauteur des grilles de salaires en vigueur dans la convention collective des organismes de formation professionnelle.
La pérennisation des contrats précaires.
L’intégration statutaire des salariés au processus de prise de décisions dans la structure.

Publicités

Bolegadís – Think Tank Occitanie

Publicam uèi una tribuna en mena de responsa a un comunicat mandat a d’unas bostias mail, sus la creacion d’un « think tank occitan ». Lo reproduisèm aquí, seguit de la tribuna.

CREATION A TOULOUSE  DE  » BOLEGADIS- THINK TANK D’OCCITANIE « 
.Depuis l’officialisation de l’Occitanie une formidable dynamique s’est mise en route dans les milieux économiques , politiques et culturels de la grande région… et tous les jours le nom de notre pays est présent dans l’ensemble des médias. Du jamais vu à cette échelle.
Nouvelle illustration, la création à Toulouse, d’un Groupe de réflexion rassemblant acteurs économiques, personnalités politiques et responsables associatifs. Réunis mercredi 7 décembre à l’Ostal, ils ont porté sur les fonds baptismaux : BOLEGADIS – LE THINK TANK D’OCCITANIE.
Objectif de cette structure, l’élaboration d’idées et de stratégies pour créer richesses , emplois et activités en Occitanie en s’appuyant sur la diffusion de la culture d’OC vers le plus grand nombre.  FONDATEURS : Jean-François Laffont ( Pdt Convergéncia Occitana ) – Dominique Drouet ( Groupe Lafarge-Holcim)
Gilles Bourguignon ( Pdg Fournil de Gilles )- Jean-Louis Pech ( Pdg Groupe Actia -Toulouse )
Jean-Michel Lattes ( Maire Adjoint -Toulouse ) – Joan-Pèire Laval (Pdt Pais Nostre )
Frantz Venes (  Château Massamier La Mignarde ) – Jacky Grau ( Pdt Convergéncia Narbonesa )
Jean-Luc Davezac (Bastir Occitania ) – Maxime Maury ( Dir Banque de France- Occitanie ) .
. Pour tout contact : BOLEGADIS –  OSTAL D’ OCCITANIA . 11 , Rue Malcousinat .31 000 -TOULOUSE .

I a una pichona informacion que èra passada un pauc a l’escondon darrièrament, tanben per çò que concernissiá finalament que l’esfèra occitanò-occitaniana, es a dire los occitanistas de la Region Occitània, çò que fa pro pauc se l’i pensam.
Es la creacion d’un « Think Tank » d’Occitània, chafrat « Bolegadís ». En defòra d’un nom tras qu’original, un think tank de qu’es aquò ? Oisquipèdia nos dona una definicion, vos escanatz pas, es vertadièr : es « un grop de refleccion o laboratòri d’idèias de drech privat, independent de l’Estat o de tota autra potença, en principi a mira non lucrativa qu’acampa d’expèrts. »

Bolegadís a doncas recampat d’expèrts, que l’i trobam, forra-borra : un cimentièr (de Lafarge), un fornièr, un vinhairon, un banquièr, un PDG d’entrepresa tecnologica.

Coma l’objectiu es çaquelà d’ « [elaborar] d’idèias e d’estrategias per crear riquesas, emplecs e activitats en Occitània en s’apiejant sus la difusion de la cultura d’OC cap al mai grand nombre », caliá çaquela de vertadièrs especialistas de la cultura d’OC. Non, aparentament, res a veire amb lo grop de Carcassona, encara que escrich coma aquò o podiá daissar pensar.

Los especialistas en question son doncas :

-Joan-Francés Laffont, president de Convergéncia Occitana, qu’esperam dempuèi sas recentas presas de posicion veire tornar baptejar en « Divergéncia Occitana » que nos semblariá mai legitime e subretot mai pròche de la realitat.

-Joan-Pèire Laval, president de País Nòstre, ramat de 3 fa… gaujosa còla a las idèias politicas çaquelà un pauc discutablas.

-Un representant de BASTIR, segurament per venir rapelar als precedents que, òc, son movament existís encara.

E ES TOT.

Malaisat dins aquestas condicions d’afortir que « una remirabla dinamica se botèt en marcha dins los mitans economics, politics e culturals de la granda region », quora los sols representents culturals son en realitat mai a d’aise dins lo nauc de sabla politic.

Un Think Tank ont la capacitat de « thinkar » (me perdonaretz l’anglò-occitanisme, mas soi pas ieu qu’ai començat) es mai que redusida, e lo poder de « Tankatge » ben feble, a totas las rasons de metre en rota una formidabla dinamica cap al pataflòu.

En defòra de la prima ilaritat que me provoquèt la lectura del comunicat d’un Bolegadís qu’es plan de causas mas pas brica bolegant, l’i vèsi de causas que m’inquiètan.

-A totes los que cridavan al « lobby » del moment de la causida del nom de la Region per un ponhat d’ « expèrts » pre-seleccionats e cò-optats, rasseguratz-vos. Sabèm pas se de lobby n’i aviá a n’aquel moment, çò que sabèm es que ara n’i a un que sorgís de l’ombra. Timidament, segur, mas existís. Rapelam, serà util, qu’un lobby es un grop d’influéncia montat per fin de far pression sus de politicas publicas…al servici d’intereses privats. Soi marrida lenga, i a pas de rasons que las personas citadas mai naut ajan pas enveja d’obrar primièr pel servici public e l’interès public.

-En seguida d’un precedent article de MARCHA !, Joan-Francés Laffont èra anat cridar suls teulats de pèira ròsa qu’aviam mal interpretats sos perpauses e jurava que sa pensada èra plan pan-occitana. O vesèm doncas uèi amb l’utilizacion sens vergonha d’una frasa-chòc : « Dempuèi l’oficializacion d’Occitània […] cada jorn lo nom de nòstre país es present dins l’ensemble dels mèdias ». Vos laissi far de vosautres l’analisi textuala apregondida, qu’aquel circ me cansa d’a fons quora me confla pas, o, pièger, quora me conflansa pas. Vos fau un resumit lèu fach de sa pensada : s’en bat. S’en bat de tu, s’en bat de ieu, s’en bat de nosautres. Se vei amb aquesta frasa qu’a jamai poscut aver la començança de la debuta d’un indici de pensada mai o mens bastida qu’Occitània èra mai que los paises lengadocians, a la gròssa. Nòstre País (chhhttt Joan-Pèire, parlam pas de tu aquí) es Occitània, la novèla, la regionala, la « ara-oficiala », aquela qu’a la santat economica, la dinamica, la politica… e la bona escala. Los escalons d’a costat, son ben gentes mas son pas de bon fisar, te pètan als pès tre que pòdon…

-Ai ja parlat de santat economica, me sembla traç qu’important. De qu’es l’objectiu primièr del « Pensa-Bóstia » ? « Crear de riquesas ». Sic. Textual. Pim-pam-pom, nos amagam pas. Los emplecs es en segond, las « activitats » (?) en tresen. Mas en primièr, es clar, segur, dirècte : volèm far de sòus ! De dardènas ! De picalhons ! Ai gausat pensar un moment que se parlava benlèu de riquesas de l’esperit, de riquesas culturalas, de causas noirrissentas del còr e pas del pòrta-fuèlha, e puèi ai tornat agachar la tièra dels fondators. E après ai espiat la frasa « en s’apiejant sus la difusion de la cultura d’OC cap al mai grand nombre » e me soi dich que la vision d’una cultura « descendenta », cap al pòple, lo grand deliri de la « democratizacion culturala » passat de mòda dempuèi la mòrt de Malraux, acabava de rendre clar aquel discors.

-Es pas grèu d’èstre de drecha. Non, francament, es pas grèu. Nos fariam benlèu cagar se pensàvem totes parièr. Potonors Mòde Off. Lo problèma d’una causa coma aquò, amb lo linde de las idèias que n’en sorgisson, es que buta a pensar parièr. Quora lo nom d’un president d’una associacion que recampa un nombre subre-important d’associacions occitanas (80 ? Sabèm pas mai) apareis en primièr dins la tièra dels fondators d’un think tank, de qué vòl dire ? Quora i apareis pas a títol personal (cadun fa çò que vòl) mas a-n-aquel de president, de qué vòl dire ? Quora aquela associacion se sona « Convergéncia Occitana », de qué vòl dire ?

Fin finala, es totjorn la meteissa question que tòrna : se Convergéncia Occitana a un ròtle de federacion, çò que sembla èsser lo cas, es que las associacions, TOTAS las associacions que ne fan partida, caucionan çò qu’apareis coma un posicionament politic, veire un engatjament, mai qu’un projècte cultural, de son representant ? A aqueste moment, de qu’es l’Ostal d’Occitània ? De que deu èsser ? Un centre cultural occitan ? Lo burèu de las associations caucionairitz de l’anar de lor president ? Lo nis del CAC40 tolosenc ?

E tot cas, per nosautres una causa es segura : es la confirmacion qu’aquesta istòria de nom de region es pas qu’una engana, un sindròme, la ramificacion d’una ideologia latenta, mescla de jacobinisme a la francesa, de centralisme, de liberalisme, d’un pauc de catarisme new age…

Bolegatz tot aquò, ne sortirà ben quicòm !

TG

Rapèl sus la question de l’anonimat

MARCHA! permet l’anonimat. Es un principe simple, pasmens tanlèu qu’un novèl article es publicat, las reaccions son mai de la mena « qual es que l’a escrich ? » que « de que conta ? ». Consideram qu’es un problèma.

En complement d’un articla ja publicat i a qualques temps (legir : « Es pas signat » – Refleccion sus la valor de l’anonimat), tornam botar un pichon memò sus las tòcas perseguidas en jogant la carta de l’anonimat.

Senhalam que MARCHA! encoratja pas l’anonimat, o permet sonque, çò qu’es un bricon diferent, e cadun es liure tanben d’i publicar jos son nom vertadièr, jos escais, sufís de ne far la damanda.

Protegir las fonts

De personas qu’escrivon sus la plataforma MARCHA! trabalhan o an trabalhat dins l’occitanisme. Son dependentas d’un sistèma politic, benlèu de subvencions, an un burèu o un conselh d’administracion en dessús o tot simplament de collègas. Al contrari, an pas forçadament accès a un sistèma de representacion salariala, pòdon èsser isoladas, volontàriament o pas. Es pertant lo drech d’aquestas personas que benlèu o gauson pas far de se poder exprimir liurament, sens cap de pression, sus çò que vivon, çò que vèson dins lor quotidian occitanista. Vaquí çò que MARCHA! permet, pas mai. Atencion çaquelà, l’anonimat es pas superior a las leis, e farem totjorn mèfi a pas cabussar dins la difamacion…o la facilitat.

Depersonalizar lo debat

O tornam dire : se la primièra question que se pausa en vesent un novèl papièr publicat sus MARCHA! es « Qual escriguèt aquò ? » avant quitament de soscar a çò qu’i es dich es que i a un problèma. L’occitanisme s’entre-coneis, es a l’encòp una de sas fòrças e una feblesa qu’a tendéncia a tuar lo debat. Coma nos coneissèm, directament o indirectament (e las rumors pòdon far fe, amb òbras o sens) aurem la facilitat de portar un jutjament sus un article sonque en legissent lo nom de la persona que l’escriguèt. Pòt ben dire çò que vòl, es pas qu’un-a gauchista/drechista/politician/anarquista/filh-a de/sòci de/embucat de… raiatz la mencion inutila. MARCHA! pren en consideracion lo fach que las idèias pòdon èstre superioras a las personas o n’èstre independentas, e vòl sortir de las luchas de personas que rosigan l’occitanisme en intèrne dempuèi tròp de temps. Internet ofrís qualquas possibilitats d’aqueste costat, las prenèm.

Se concentrar sul fons

Del meteis biais, pensam que se capitam de far abstraccion de la persona-sinhatura d’un article de refleccion, enauçarem lo debat, en presentant de pistas seriosas, inteligiblas, despassionadas, desinteressadas, un argumentari clar, mas tanben una melhora reapropriacion de las idèias prepausadas, per que la refondacion de l’occitanisme se faga a totes los nivèls de la societat, luènh dels esquèmas cap-segigueires e de tota gorotizacion o sectarisme.

Ara qu’o avèm clarificat, a vòstras plumas, MARCHA! espèra vòstras contribucions !

Lei darriers jorns de l’occitanisme ?

Se podiá pensar que l’afar de l’usurpacion dau nom « Occitanie » per la sola Region Lengadòc-Rosselhon/Miegjorn Pirenèus marcava l’apogèu de la traïson demieg lo mitan occitan, lo renegament d’un combat comun portat pendent d’annadas. Sèmbla qu’encara un còp, avèm sota-estimat la capacitat de l’occitanisme de s’enfonsar solet.

Lo 16 de novembre passat, dins un article publicat en linha per lo mèdia 20 minutes, lo president de Convergéncia Occitana Joan-Francés Laffont declarèt que «la region administrativa [Occitanie] recampa 90% de l’Occitània istorica». Confirmèt publicament sei prepaus, ajudat per lo president de la Joventut Mondina, Fabien Ginoux, segon lo quau faudriá faire la diferéncia entre l’Occitània istorica e lei país occitans (au plurau), un argumentari empruntat au Collectiu Provença, qu’òbra de lònga còntra lo movement occitan provençau. Ren d’estonant fin finala, bòrd que la Joventut Mondina signèt l’an passat una peticion comuna amb una deis associacions d’aqueu collectiu per sostenir l’apelacion de «Région Occitanie». Un escambi de servici inedit entre doas estructuras ais objectius a priori despariers mai que s’an pasmens trobat un interés comun dins aquel afaire.

Per tornar a la declaracion dau sénher Laffont, opausar una Occitània supausament istorica e una Occitània linguistica es una vertadièra manipòla que, dètz ans en rèire, se podiá pas seriosament imaginar. Occitània es, de fach, concebuda e delimitada per sa lenga, que jamai dins son istòria formèt un Estat. Declarar publicament que la «Région Occitanie» representa a pauc près lo territòri occitan istoric es donc siegue una error grandarassa, siegue una provocacion gratuita que sa tòca es pas ben definida, siegue una reescritura de l’istòria digna dau roman nacionau de Lavisse. Faudriá pas sota-estimar la portada ni l’importància d’aquelei prepaus que meton dubertament en causa l’unitat dins la diversitat que representèt fins ara lo fondament de nòstre engatjament en toei, en tant que militants per la lenga e la cultura.

A l’origina d’aquel actitud, i a una evidenta desconneissença dei territòris occitans fòra Lengadòc e de sa realitat. Lo recent omenatge pompós ai Catars n’es un exemple demieg d’autrei: l’instrumentalizacion d’aqueu pseudò eveniment fuguèt presentat coma una granda causa nacionala occitana, mentre qu’en defòra dau bas-Lengadòc, lei Catars e lo mite que leis acompanha representan pas grand causa, per pas dire ren. Mai fuguèt l’escasença, un còp de mai, de plaçar Lengadòc au còr de l’actualitat occitana, d’uneis occitanistas lengadocians estent, probable, en cèrca d’una legitimitat superiora, amb una volontat de mens en mens esconduda de categorizar leis Occitans: Occitans de promièra classa, Occitans de segonda zòna. Provença, Auvernhe, Lemosin… toteis aquelei territòris sèmblan èstre considerats coma de bolets arrapats au pè d’un Lengadòc que, desenant, desira caminar solet. S’agís pas d’èstre gelós de la supausada capitada deis « Occitans dau mitan », ni de jogar ais etèrnes renaires, mai de parlar clar: Es qu’Occitània, en tant qu’entitat, es encara la referéncia principala per lei « bailes » dau mitan occitanista, o es que fau, coma fuguèt conselhat per d’unei militants lengadocians, nos concentrar puslèu devèrs nòstreis identitats localas e laissar l’usufruch d’Occitània a Lengadòc soncament ? Es una reflexion en camin en Provença, que d’unei militants se demandan perque faudriá absoludament trabalhar, e donc perdre d’energia, a l’unitat amb un país e de personas que fan tot per seguir sa pròpria dralha.

Una autra question se pausa: es que lei prepaus portats per Joan-Francès Laffont son partatjats e assumits per lei quauquei 85 associacions reivendicadas per Convergéncia occitana ? S’es pas lo cas, deurián pron lèu reagir e donar d’explicacions. Per de qué convergir es una causa, parlar solet au nom de tot lo monde n’es una autra. Dempuèi tròp longtemps, d’unei responsables lengadocians s’arrògan lo drech de representar publicament Occitània tota. Au nom de quala legitimitat ? Fa d’annadas qu’una mena de casta de decidaires se formèt au dintre dau mitan occitan, de còps aluenchada de la realitat dei centenats de pichons militants que cada jorn, a son nivèu, fan viure la cultura nòstra. Aquela question essenciala de la representacion dau movement auprès dei mèdias, deis elegits, de la societat civila tot simplament, demòra encara tabó e es pas estada francament tractada e debatuda fins ara. A travèrs dei recentei presas de posicion evocadas aicí dessús, l’occitanisme, dins tota sa complexitat, se centraliza mai encara. Es que sariam testimònis de l’aplicacion metodica d’un plan de destructuracion de l’occitanisme dau biais que fuguèt concebut notadament per Robèrt Lafont e leis autrei savis de l’IEO dempuei sa creacion ? Leis recents eveniments fan que, uei, la question se pausa seriosament, e lo silenci ensordissent de la majoritat deis actors de l’occitanisme ajuda pas a clarificar la situacion.

Qualques pistas de reflexion per un desvolopament durable

O sabèm totes, la societat es a cambiar. Lo mitan occitan, coma lo demai del monde, es al mitan de crisis : crisi economica, crisi del benevolat, crisi ecologica… Lo mitan associatiu es dins un periòde de transicion. Las subvencions baissan, lo monde an pas pus lo léser de s’implicar d’un biais regular e fisable… Es un modèle qu’es a morir.

Benlèu seriá lo moment per l’occitanisme de soscar a un autre sistèma, abans que siá tròp tard. Sabi qu’es totjorn dificile de se remetre en question, de cambiar sas abituds e d’inventar un novèl biais de far. Mas ai paur que siá aquò o la mòrt. Dins un detzenat d’annadas, quand lo monde associatiu desapareisserà, demorarà pas que çò qu’aurem creat a costat.

Per poder contunhar, per que la lenga nos subrevisca, avèm besonh dels jovents. Son eles que transmetràn la lenga dins un vintenat d’annadas, quand los autres i seràn pas pus. Son eles qu’an la vision de çò que serà deman, e los que bastisson l’avenidor. Mas pel moment, son pas eles que bastisson l’occitanisme. E ieu pensi pas que siá en causa d’un manca de volontat. Pensi qu’es un problèma intrinsèc a nòstre biais de foncionar.

Lo mitan occitan es un mitan prigondament democratic. Compausat en granda part per de personas eissidas de l’esquèrra seissanta-uèitarda, es estacat a las valors de la democracia. I a pas qu’a veire las AG, los vòtes a mans levadas, lo federalisme…

I a un sol problèma, que nosautres grands democratas semblam d’aver pas vist. I a tota una part dels actors del mitan occitan que, dins aquel sistèma, an pas drech a la paraula. Parli aquí dels salariats de las associacions, los que, fin finala, ne son uèi los actors màgers, amb vint a trenta-cinc oras per setmana al servici de la lenga, sens comptar las oras suplementàrias. Mas aqueles an pas cap de poder de decision al dintre de l’occitanisme.

E fin finala, lo modèle occitan de uèi es fait atal : los que decidisson del trabalh a far, del biais que lo trabalh serà fait e de las condicions dins las qualas lo trabalh serà fait son pas los que trabalhan. Perque los sols qu’an pas lo drech de vòte dins una associacion son los qu’i son emplegats. E es un foncionament que sembla anar de plan a totes los benevòles. Es la concepcion occitana de la democracia. D’unes penson, d’autres agisson.

Aquò, solide, pòt menar a de derivas. E lo mitan occitan es pas a l’abric, tan nòbla que siá la causa que defend. Ai vist de burèus, tròp luènhs del terrenc ont se trabalhava, encadenar marrida decision sus marrida decision, e de salariats desesperats qu’ensajavan de badas de far préner consciéncia de la situacion reala a lors decideires. Ai vist de salariats en batèsta contra lors decideires, perque pas un èra pus en capacitat d’escotar los autres. Ai vist de jovents – o mai sovent de joventas – ultrà qualificadas e motivadas tractadas coma d’adolescentas fenhantas e incapablas d’autonomia, que lors competéncias èran mespresadas a mai s’èran, solide, plan espleitadas. Uèi, la màger part d’aqueles ancians salariats trabalhan fòra lo mitan occitan, e i son pas pus – o i seràn pas mai – benevòles. Ieu ne soi pas estonat.

Dins lo mitan occitan, i a una casta decideira e una casta de pichonas mans. Mas se doblida sovent que las pichonas mans son necessàrias, e que son aquí per engatjament. Trabalhar dins l’occitanisme es pas un privilègi, es una situacion que demanda de sacrificis. Es quicòm qu’es pas aisit, a mai en temps de crisi ont las condicions de trabalhan se degradan. Son de monde qu’an causit de trabalhar per la causa, a mai s’aquò implicava un salari mai bas, de condicions de trabalh pas totjorn aisidas e una situacion professionala sovent precària.

Lor engatjament es nòble, e aqueles joves meritan lo respècte. Meritan d’èstre tractats coma d’egals pels als qual obeïsson. Enfin, pensi que meritan un pauc de fisança. Un jove amb una licéncia es capable d’autonomia. Es capable, e a lo drech, de prendre de decisions relativas a son trabalh.

Lo modèle associatiu tal coma es aplicat uèi es pas democratic. Cal inventar quicòm mai. I a de possibilitats : instaurar un sistèma ont los salariats an un drech de vòte sus las decisions del burèu ; far passar en SCOP las associacions qu’an d’emplegats…

Los salariats, eles, pòdon pas parlar, es per aquò qu’o fau uèi a lor plaça. Son sovent de salariats en contracte precari qu’aiman lor trabalh e lo vòlon gardar. Son de salariats que son dirèctament implicats per las causidas de foncionament de la casta dirigenta, que son pas forçadament d’acòrdi amb totas lors decisions, e qu’aimarián far ausir lor votz. Mas son salariats qu’an paur que lor CAE o lor CDD siá pas renovelat se prenon posicion publicament o al dintre de lor estructura emplegaira.

Pensi qu’an lo drech a la paraula, coma o aguèrem quand bastiguèrem aquelas associacions. Pensi qu’an lo drech de decidir de l’avenidor de l’occitan, qu’es tanben lor avenidor. Pensi que lor engatjament a pas meritat en responsa un foncionament que sembla mai – desencusatz se lo mot es un pauc fòrt – una oligarquia que la democracia. E ai paur qu’un jorn, nos venen demandar de comptes en disent : « N’i a pro d’èstre mespresats ».

En davans !

Aquesta contribucion foguèt facha per Matieu Castel, la podretz tanben tornar trapar sul Jornalet dins gaire.

Far un bilanç de la jornada dau 24 es complicat. Complicat d’en premier perdequé s’agisse pas per ieu de portar la critica ai nombrosei personas que faguèron l’esfòrç de se desplaçar, nimai de far d’atacas que pòdon èstre sentida coma personalas ais organizaires, qu’ai personalament ren en còntra d’elei (emai puslèu un respiech vertadier). Pasmens fau sacher de còp portar un agach a posteriori sus leis accions menadas per nòstre moviment dins sa globalitat. La situacion actuala de la lenga occitana dins son ensem e pas solament dins lei regions lei mièlhs avançadas dins sa reconoissença institucionala s’amerita d’efiech de se pausar de questions.

Lei chifras mai nautas avançadas son de 15 000 personas, emai se parla en generau d’alentorn de 6 000 personas presentas dins lei mèdias que prenguèron lo temps de ne’n parlar (franc dei mèdias occitan que reprenon la chifra deis organizaires). Pasmens, emai l’aguèsse agut 15 000 personas, lo revèrs es una evidéncia amb mens de la mitat de personas a rapòrt dau darrier passa-carriera tolosenc.

Au bèl acabar lo passa-carriera, de responsables occitanistas manquèron pas d’escornar leis associacions e lei personas escarsas que se mostrèron dobtosa sus l’interés d’aquesta jornada. Sus de fius publics de rets sociaus, eisitèron pas de tractar lei non-alinhats de « romegaires », d’« ases », de gens que deurián aguer « vergonha » e que se pòdon pas mai « dire militants occitans ». Emai posquèri liegir que Marselha èra de tot biais « pas mai una vila occitana », escrich per un responsable provençau. Lo tot en se regaudissant de l’espectaclosa e bèla capitada d’aquela jornada.

M’es avís pasmens que siguèsse estada una tant bèla capitada aquesta jornada, aurián pas agut d’insolentar leis absènts amb una tala violéncia. M’es avís tanben que lo trauc de 10 a 15 000 personas, segurament encara mai, a rapòrt dau passa-carriera de Tolosa pòu en ren èstre degut ai presa de posicions dei non-alinhats. S’èra lo cas, leis responsables dau darrier passa-carriera deurián lèu lèu prene lenga amb elei que d’associacions capables de non mobilizar 15 000 personas ne devon pas aguer gaire en Occitània.

Mai çò ben pus piétger, es qu’en anant rampelar a la lèsta an’un passa-carriera « unitari » una velha d’eleccions regionalas e en anant prepausar d’organizar de pertot de recampaments per cada lenga « regionala », nòstreis organizaires donèron ai pseudo-provençalistas dau Couleitiéu Prouvènço una fenèstra e una tribuna per s’exprimir.

Luèga de se passar dins l’indiferéncia costumiera, aquest an d’aquí, lo passa-carriera d’Arle faguèt venir tres candidats a l’eleccion regionala, demieg lei quaus, probable, aqueu que serà lo president de la region Provence-Alpes-Côte d’Azur. Lei pseudo-provençalistas se pausèron coma lei solets interlocutors per sa veision trencada de la lenga d’Òc, dau temps que leis occitanistas provençaus, gascons, lemosins, auvernhàs ò niçarts anavan escotar de candidats ais eleccions regionalas dins la futura granda region Miegjorn Pirenèu Lengadòc Rosselhon far de promessas a portada unicament localas e en ren virada devèrs l’ensem dei territòris occitan !

De nacionau e pan-occitan, lo passa carriera se transmudèt coma previst per d’uneis « ases » en passa-carriera locau, virat unicament devèrs leis frontièras regionalas decidida per París. Paradòxe crudèl : encapèt de renforçar lo moviment anti-occitan en Provença, dins un contèxte malastrós per l’avenidor deis associacions occitanistas ailà.

Anatz pas creire que me regaudissi d’aquela revirada, que la regreti pregondament. Espèri qu’aurà a tot lo mens lo merite de nos far nos questionar sus nòstres biais d’agir. Avem pas sachut menar aquesta analisi après deis autrei passejadas que siguèron de bravei capitadas, emai amb ben pauc de vertadierei retombadas per la situacion generala de la lenga d’Òc. Es l’ora bessai de se li metre per assajar de comprene çò que nos menèt totei a n’aqueu ponch.

Cresi nautament que devem totei refondar nòstres biais d’accion, bèu premier en se recampant amb l’espandi lo mai larg possible, franc dei consideracions personalas e ideologicas. Devem tanben donar la paraula a una nòva generacion occitanista que deu èstre portada per leis ancians per preparar l’avenidor. Aquela acampada nacionala ven de mai en mai una necessitat e una evidéncia e siáu urós de veire que d’iniciativas son ja estadas presa devèrs aquesta direccion.

La logica e l’intérés generau devon vague que vague l’emportar sus leis interés particulars per posquer assajar de trabalhar ensems a l’entorn d’un subjècte que, v’espèri, nos recampa totei : la subrevida de la nòstra lenga dins l’ensems de son territòri.